Belgium/België – Country interest goes beyond government participation / Landsbelang belangrijker dan regeringsdeelname”

E

Flanders Green leader Wouter Van Besien

After last Sunday’s agreement about the budget, Belgium almost certainly has a new government, after the longest formation (534 days) ever. While the citizens prepare for unprecedented cuts in public spending (42 percent) and tax increases (34 %) Groen! and Écolo, which until a few weeks ago were part of the negotiations, are offside. Read the interview in English (PDF).

NL

Wouter Van Besien, partijvoorzitter Groen!

Met het begrotingsakkoord van afgelopen zondag heeft België vrijwel zeker een nieuwe regering, na de langste formatie (534 dagen) ooit. Terwijl de burgers zich kunnen voorbereiden op recordbezuinigingen (42 %) en belastingverhogingen (34 %) staan de Groene partijen, die tot enkele weken mee-onderhandelden, buitenspel. Wouter van Besien, partijleider van Groen!, legde GreenYourope uit hoe dat kon gebeuren.

“Het onderhandelingsproces is in tweeën geknipt. Eerst is de staatshervorming uitonderhandeld, daarna het regeringsprogramma – het sociale, economische, energie- en migratiebeleid. Voor de staatshervorming is een tweederde meerderheid vereist, zowel in het federale als in het Vlaamse en Waalse parlement; voor het regeringsprogramma volstaat een meerderheid in het Federale Parlement.”

Pas toen de partijen het ééns waren over het eerste: het splitsen van het kiesdistrict dat Franse kiezers in Vlaamse dorpen speciale voorrechten gaf, het toestaan aan de gewesten om hun eigen belasting te heffen en het overhevelen van een deel van de federale bevoegdheden naar die gewesten, kwam de vraag op tafel: met welke partijen gaan we door naar een regeerakkoord? Er waren twee scenario’s: alle 8 of een kleiner gezelschap van alleen de traditionele politieke families; Christendemocraten, liberalen en socialisten. Wij waren kandidaat voor doorgaan. Maar de Vlaamse liberalen en Christendemocraten waren tégen.

En wij Groenen hadden al vóór de verkiezingen gezegd: we gaan die twee zaken niet koppelen, we doen ook mee aan de staatshervorming alléén. Omdat het land in een serieuze crisis verkeert die voortgang op elk ander terrein  onmogelijk maakte; die blokkades, vonden we, moeten weg. Omdat er een uitspraak lag van het grondwettelijk hof dat deze regering niet grondwettelijk was en we als democraten vonden dat dat probleem moest worden opgelost. En omdat we vonden dat het landsbelang een akkoord over de staatshervorming eist en dat landsbelang verder gaat dan die ene regeringsperiode: als deze regering er niet meer is, geldt het akkoord nóg.”

Het landsbelang: soms lijkt het of alleen Groen! en haar Waalse zusterpartij Écolo daar nog in geloven. Jullie zijn de enige partijen die, dwars over de taalgrenzen heen, één groep vormen in het federale parlement.

“Wij hebben altíjd samen opgetrokken, met uitzondering van de periode 2003 – 2007 toen Groen! de kiesdrempel niet haalde. Tot 2003 als regeringspartners, vanaf 2007 vanuit de oppositie. Sinds voor de vorige verkiezingen hebben we ook samen opgetrokken bij het formuleren van voorstellen voor de staatshervorming. En de afgelopen jaren hebben we de onderlinge samenwerking ook buiten het parlement versterkt. Zo zijn plaatselijke afdelingen als Borgerhout, mijn eigen gemeente, en Seraing bij Luik, samenwerkingsverbanden aangegaan. Het is niet de grote oplossing voor de toekomst van België, maar op menselijk vlak wel interessant.

The 8 parties after the state reform agreement, far left Van Besien, middle future MP Di Rupo

Wat is wél de grote oplossing? Soms lijkt het of de band tussen Écolo en Groen! de enige lijm is die de  gewesten nog bindt. Of is dat érg pessimistisch geformuleerd?

“Dat is inderdaad een érg sombere vaststelling. Ik zie twee belangrijkere zaken: ten eerste de sociale zekerheid. Ik denk niet dat, buiten de separatisten, íemand bereid is om die te spitsen. En ten tweede Brussel. Die stad laten we geen van beiden los. Wel denk ik dat het federalisme, de ontwikkeling richting autonome gewesten, nog verder zal gaan.”

Net zo als in de EU de lidstaten weer sterker worden, ten kosten van een verdere integratie?

“Ook in Europa zie je dat terugvallen op nationale leiders en op samenwerkingsverbanden à la G 20. Ik deel de analyse dat te weinig integratie de oorzaak is van het gebrek aan daadkracht van het moment, maar hoop heel sterk dat Europa terugkomt.”

Het wegsturen van de Groenen kwam op een wel erg ongelukkig moment: net vóór de onderhandelingen over de kernuitstap in 2015, die in 2001 door de Groenen was afgedwongen toen ze deel uitmaakten van het Paars-Groene kabinet. Dit regeerakkoord zet die op losse schroeven.

“Inderdaad, die uitstap is met zoveel voorwaarden omgeven dat de beslissing in feite is uitgesteld. Dat vind ik heel dom. Exploitant Elektrabel speelt het nu heel hard. Het doet alles om de druk op de regering op te voeren. Ik denk dat wij het laatste hiervan nog niet hebben gezien. “

UPDATE:
Belgium now has a government, sworn in by the king on 6 December 2011, after 541 days of negotiations.